Murdoku in het Nederlands: welke delen er zijn

In het Nederlands zijn er twee murdoku-boeken, allebei van Manuel Garand en allebei uitgegeven door Lannoo. Ze bevatten elk tachtig puzzels en je kunt ze in willekeurige volgorde doen, al is er één goede reden om met het eerste te beginnen.

Deel 1: Murdoku

Tachtig puzzels op wisselende plaatsen delict: een bakkerij, een casino, een schaaktoernooi, een boerderij, een opera. Het boek begint met eenvoudige rasters waarin je de regels leert, en voert de moeilijkheid geleidelijk op tot puzzels waarin je meerdere stappen achter elkaar moet zetten.

Dit is het deel om mee te beginnen, niet omdat het verhaal doorloopt maar omdat de opbouw dat doet. De eerste twintig puzzels zijn in feite de handleiding.

Deel 2: Terug in de tijd

Nog eens tachtig puzzels, nu op plaatsen delict uit het verleden. De spelregels zijn identiek; wat verandert is het decor, en daarmee de voorwerpen die je in het raster tegenkomt.

Qua moeilijkheid begint dit deel niet bij nul. Wie deel 1 niet heeft gedaan kan het prima volgen, maar mist de rustige aanloop.

Wat is het verschil tussen de twee?

Alleen het decor, en daarmee de voorwerpen in het raster. De spelregels zijn woord voor woord hetzelfde: niemand deelt een rij of kolom, je kunt alleen staan waar iets is om op te zitten of te liggen, het laatste vrije vakje is het slachtoffer, en wie daar als enige stond is de dader.

Dat klinkt als weinig verschil, en in de puzzel is het dat ook. In de beleving niet: in deel 1 loop je door herkenbare ruimtes waarin je meteen ziet wat een stoel is en wat een kast, en in deel 2 moet je dat af en toe uit de tekening afleiden. Dat maakt de tweede reeks net iets trager om te lezen, los van de moeilijkheid van de logica.

En de Engelse uitgaven?

Die bestaan ook, en ze zijn los te bestellen. De puzzels zijn dezelfde; wat verschilt zijn de namen van de verdachten en de zinnetjes eromheen. Zoek je op “murdoku” bij een grote winkel, dan staan de Nederlandse en de Engelse editie soms door elkaar, en de omslagen lijken op elkaar.

Wil je zeker weten dat je de Nederlandse hebt, kijk dan naar de uitgever. Lannoo betekent Nederlandstalig. Staat er een andere uitgever, dan is het een vertaling in een andere taal.

Paperback of e-book?

Van het eerste deel bestaat ook een e-book, en daar zit een praktisch probleem aan. Een murdoku vul je in: je zet kruisjes en vinkjes in een raster. Op een gewone e-reader zonder kleur en zonder stylus kan dat niet, en op een telefoon is het raster te klein om overzicht te houden.

Werkt wel: een gekleurde e-reader met stylus, of een tablet. Werkt ook: het e-book lezen en het raster op los papier natekenen. Dat laatste klinkt omslachtig maar heeft een voordeel, want dan kun je een puzzel later nog eens doen.

Let op welke druk je krijgt

Van deel 1 zijn meerdere drukken verschenen. Lezers hebben in de vroege drukken fouten gemeld waardoor een enkele puzzel niet uitkwam; in latere drukken lijken die eruit gehaald. Welke druk je in handen hebt staat op de colofonpagina, meestal achterin of op de pagina na de titelpagina.

Meer daarover staat in zitten er fouten in murdoku. Kort samengevat: negen van de tien keer ligt het niet aan het boek.

En daarna?

Heb je beide delen uit, dan is de dichtstbijzijnde stap een logicapuzzelboek zonder plattegrond, zoals de Murdle-reeks. Daar vul je een deductieraster in met verdachten, wapens en plaatsen, en zoek je ook nog het motief. Dezelfde techniek, andere vorm. Die staan bij logicapuzzels.

Welke uitgaven op dit moment te koop zijn en wat ze kosten, staat bij murdoku.